Visie
Ontwerpen is een vakgebied, vaak aangeduid door wat ontworpen wordt. Zoals architectuur, grafische of digitale producten. Zo zit ons onderwijs ook in elkaar. Van de tekenlessen in het basisonderwijs tot aan de Industrieel Ontwerpen opleiding op de Universiteit. Het medium en specialisme staan altijd centraal.
De afgelopen jaren zijn er veel uitdagingen bij gekomen waar we allemaal mee te maken hebben. Echte ontwerpuitdagingen waar we niet meteen een ontwerp-bakje voor hebben. Denk aan de jeugdzorg, de leefbare stad of vergrijzing van de samenleving. Ontwerpuitdagingen voor ons allemaal.
Maar.
Zelden ontwerpen we aan de kern van de uitdaging. Want jeugdzorg gaat niet over de zorg maar over gezond en veilig opgroeien. Dat moet het startpunt zijn.
En we debatteren tot we een ons wegen en nemen dan nog een beslissing waar we later spijt van krijgen. Voorbeelden te over.
Dat kan en moet beter. Daarom moeten we nog eens goed kijken naar de essentie van ontwerpen. De elementaire deeltjes van design hebben we die genoemd. Deze zijn soms voor ons zo vanzelfsprekend dat we vergeten hoe belangrijk ze zijn.
Tijd om hier weer eens aandacht aan te besteden.
De elementaire deeltjes van design
Ontwerpen is pragmatisch. Het is heel verleidelijk om ontwerpen als een talent te zien van mensen die bovengemiddeld creatief zijn. Mensen met een fijn gevoel voor vorm en kleur en een frisse blik op de wereld. En hoewel dit wel klopt, is het maar een deel van het vak. Het is de pragmatische manier waarop ….
Ontwerpen gaat over mensen dienen. Ontwerpen doe je voor en met anderen. Goed ontworpen diensten, producten en processen maken het leven voor mensen makkelijker en helpen problemen op te lossen of – liever – voorkomen. Daarom moeten we begrijpen wat mensen vooruit helpt of juist tegenhouden en ze betrekken bij het bedenken van oplossingen.
Ontwerpen versus kunst Ontwerpen is een creatief proces dat een pragmatisch doel dient. Het resultaat moet gebruikt worden. Daarmee is ontwerpen anders dan kunst en veel meer dan ‘iets moois maken’. Mooi kan wel belangrijk zijn, maar alleen omdat de mensen die wij dienen daar blij van worden.
Standplaatsgebondenheid. Er is niet een waarheid, je eigen waarheid is afhankelijk van het blikveld en je waardeperceptie. Dat is je standplaats waar je aan gebonden bent. Als ontwerper verbind je de verschillende perspectieven waardoor er een logisch geheel ontstaat. Daarnaast .. we ieder inzicht dat je op meerdere manieren kan laten kijken naar dat dat leidt tot iets anders of ander handelen